poniedziałek 25 marzec 2019

zespol new

Neofilolog nr 51/1 (2018)

 

Nr 51/1 Neofilologa dostępny online

 

Innowacyjność w glottodydaktyce – kształcenie i doskonalenie nauczycieli

 

WPROWADZENIE

 

Niniejszy tom „Neofilologa” kontynuuje tematykę związaną z innowacyjnością w glottodydaktyce, podjętą w numerach 50/1 i 50/2. Problematyka artykułów w nim zawartych związana jest z procesem kształcenia i doskonalenia nauczycieli, rozpatrywanym w kontekście wyzwań będących efektem rozwoju wiedzy glottodydaktycznej i pedagogicznej, ale także zmian społecznych i ekonomicznych oraz postępu technologicznego. Autorzy analizują zagadnienie z różnych perspektyw – z jednej strony wskazują na działania innowacyjne, których celem jest optymalizacja procesu kształcenia i doskonalenia nauczycieli, z drugiej zaś podejmują próbę określenia profilu i kompetencji innowacyjnego nauczyciela. Potrzeba działań innowacyjnych w obszarze przygotowania nauczycieli może przejawiać się bowiem w odniesieniu zarówno do procesu doskonalenia nauczycieli, jak i rozwiązań programowych, metodycznych czy organizacyjnych, stosowanych w kształceniu przyszłych nauczycieli – w tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera rozwijanie ich refleksyjności, a także świadomości własnego procesu uczenia się języków.

W artykule otwierającym tom (Veränderungen im Bereich des Lehrens und Lernens von Sprachen und deren Konsequenzen für die Aus- und Fortbildung von FremdsprachenlehrerInnen) Hans-Jürgen Krumm zaprasza do refleksji na temat zmian w procesie uczenia się i nauczania języków obcych i ich konsekwencji dla kształcenia i doskonalenia nauczycieli języków obcych. Autor zastanawia się, w jaki sposób edukacja w zakresie języków obcych może przyczynić się do tego, żeby uczący się lepiej odnajdywali się w społeczeństwie otwartych granic, nowych możliwości, różnorodności językowej i kulturowej. Traktując różnorodność jako kapitał, różnojęzyczność uznaje za główny cel kształcenia językowego i rozwoju edukacji. W tym kontekście analizie poddaje kwestię autonomii uczących się, a także podejście zorientowane na działanie uczniów i na zadania. Zakładając, że nauka języka obcego może odbywać się nie tylko podczas lekcji i może przekraczać granice klasy i przedmiotu, za szczególnie ważną uznaje naukę w sieci. W podsumowaniu stwierdza, że doskonalenie zawodowe i refleksyjność są istotą kompetencji pedagogicznej nauczyciela.

Głównym celem artykułu Krystyny Droździał-Szelest (Innowacyjność w edukacji językowej a profesjonalizm nauczyciela) jest spojrzenie na innowacyjność w edukacji językowej z perspektywy nauczycieli, gdyż to oni są w dużym stopniu odpowiedzialni za powodzenie wprowadzanych zmian. Wychodząc od rozważań na temat innowacyjności, jej definicji, ograniczeń i uwarunkowań, Autorka zauważa, że ta kategoria wiąże się z nowym pojmowaniem procesu nauczania, zmianą roli nauczycieli w tym procesie, a co za tym idzie, stanowi wyzwanie dla ich profesjonalizmu. Z rozważań wyłania się postulat uwzględniania w kształceniu przyszłych nauczycieli postawy, czy też kompetencji, innowacyjnej nauczyciela – dostrzegania potrzeby zmian, otwartości na nie, gotowości do ich wprowadzania. Istotne jest również uświadomienie sobie znaczenia innowacji jako stałego elementu m.in. rozwoju profesjonalnego i organizacyjnego, zwłaszcza że zmienia się świat, a wraz z nim warunki w najbliższym otoczeniu.

Ewa Półtorak i Beata Gałan w artykule Innowacyjny nauczyciel, czyli kto? Próba definicji pojęcia koncentrują się przede wszystkim na problematyce innowacyjności w perspektywie działań nauczyciela. Autorki wychodzą od rozważań teoretycznych, dotyczących rozumienia oraz typów innowacji pedagogicznych, a także uwarunkowań innowacyjnych działań nauczyciela. W głównej części tekstu przedstawiają zaś wyniki badań własnych, których celem było stworzenie profilu innowacyjnego nauczyciela, a w szczególności nauczyciela języków obcych. Czytelnik będzie miał okazję poznać opinie uczestników badania – nauczycieli języków obcych, reprezentujących w większości uczelnie wyższe, oraz studentów kierunków neofilologicznych – na temat innowacyjności, cech i działań charakteryzujących innowacyjnego nauczyciela oraz czynników warunkujących wdrażanie innowacyjnych rozwiązań w procesie uczenia się i nauczania języków obcych.

Przedmiotem naukowych dociekań Doroty Werbińskiej jest Wykorzystanie duoetnografii jako innowacyjnego podejścia w rozwijaniu refleksji przyszłych nauczycieli języka obcego. W pierwszej części tekstu Autorka prezentuje koncepcję duoetnografii, jej zalety i sposoby wykorzystania jako narzędzia dydaktycznego oraz wskazuje na związki pomiędzy duoetnografią a refleksją. W drugiej części prezentuje badanie mające na celu przeprowadzenie jego uczestników – studentów ostatniego semestru magisterskich studiów nauczycielskich – przez duoetnograficzny proces refleksyjny, w którym poddają oni namysłowi swoje własne rozumienie tego, czym jest nauczanie i uczenie się języka obcego. Warto zapoznać się z wnioskami z badania oraz refleksjami Autorki dotyczącymi wykorzystania duoetnografii w dydaktyce języków obcych jako narzędzia podkreślającego potrzebę dialogu, umożliwiającego aktywne słuchanie i refleksję nad doświadczeniem.

Problematyka rozwijania refleksyjności przyszłych nauczycieli języków obcych stała się także tematem tekstu Magdaleny Witkowskiej (Portfolio jako narzędzie kształcenia refleksyjności przyszłych nauczycieli języków obcych). Zdaniem Autorki refleksyjna postawa nauczyciela, postrzegana jako niezwykle korzystna dla procesu nauczania i uczenia się, stanowi jeden z głównych i niezbędnych czynników wpływających na rozwój wiedzy i umiejętności zawodowych przyszłych nauczycieli. Ponieważ wymaga kształcenia i stałego doskonalenia, za niezwykle istotne trzeba uznać techniki sprzyjające jej kształtowaniu. Jedną z nich jest gromadzenie materiałów wykorzystywanych w procesie nauczania w postaci portfolio – zbioru różnych wytworów uczącego się, co umożliwia dokumentowanie prac, ale również stanowi bazę refleksji i oceny. W części empirycznej artykułu zaprezentowane zostały badania, w których analizie poddano pisemne wypowiedzi refleksyjne stanowiące część portfolio tworzonego przez studentów filologii angielskiej, odbywających praktykę metodyczną w szkole podstawowej i w przedszkolu.

W artykule Świadomość własnego procesu uczenia się języków obcych przyczynkiem do innowacyjnych działań dydaktycznych. W stronę dydaktyki wielojęzyczności w początkowym kształceniu nauczycieli Radosław Kucharczyk oraz Krystyna Szymankiewicz zwracają uwagę na wykorzystanie elementów dydaktyki wielojęzyczności w przygotowaniu przyszłych nauczycieli języków obcych do podejmowania innowacyjnych działań dydaktycznych. Zdaniem Autorów promowane przez Radę Europy od ponad dziesięciu lat rozwijanie kompetencji różnojęzycznej nadal stanowi wyzwanie dla nauczycieli języków obcych – wyzwanie, z którym w kontekście dydaktyki języka obcego mogą się zmierzyć przez podjęcie innowacyjnych działań dydaktycznych. Zakładając, że warunkiem przygotowania nauczycieli do innowacji w zakresie rozwijania kompetencji różnojęzycznej jest świadomość własnego procesu uczenia się języków obcych, w dalszej części artykułu Autorzy wyjaśniają, na czym polegają możliwe działania innowacyjne w dydaktyce wielojęzyczności. Szczególną uwagę poświęcają kwestii świadomości studentów w zakresie własnego procesu uczenia się języków, w tym zaś zakresie – przydatności techniki autonarracji.

Celem tekstu Małgorzaty Niemiec-Knaś Interdyscyplinarny charakter nauczania języka niemieckiego a zdobycie kompetencji w drugim przedmiocie jako szansa dla nauczyciela języka obcego drugiego na rynku pracy jest ukazanie, w jaki sposób można wprowadzić profil interdyscyplinarny w nauczaniu języka obcego na różnych poziomach kształcenia. Podkreślając rolę kształcenia interdyscyplinarnego w trakcie studiów filologicznych, Autorka przedstawia model kształcenia, w którym studenci rozwijają kompetencje w zakresie nauczania języka obcego oraz innego przedmiotu. W interdyscyplinarności upatruje ona szansę na polepszenie sytuacji nauczycieli języków obcych na rynku pracy, ale także na zmianę sposobu nauczania na kierunku filologicznym. Zaprezentowane rozważania stanowią przyczynek do dyskusji nad modelami kształcenia interdyscyplinarnego, szczególnie nauczycieli języków obcych innych niż angielski.

Tom zamyka recenzja książki Beaty Gałan La méthode d’enseignement à distance dans le développement de la compétence rédactionnelle en langue étrangère, przygotowana przez Katarzynę Karpińską-Szaj.

Kształcenie i doskonalenie nauczycieli języków obcych w zakresie studiów neofilologicznych należy rozpatrywać na tle aktualnych wymagań edukacyjnych, ale także w odniesieniu do kierunków rozwoju dynamicznie zmieniającego się świata. Wśród wielu ważnych cech, które powinny je charakteryzować, znajdują się zatem: otwartość, antycypacyjność w kształtowaniu różnorodnych kompetencji oraz innowacyjność (Zawadzka, 2004: 308-309). Mam nadzieję, że zaprezentowane w tomie teksty będą ważnym przyczynkiem do dyskusji na ten temat i inspiracją do dalszych przemyśleń.

 

Mariola Jaworska

 

 

Bibliografia

Zawadzka, E. 2004. Nauczyciele języków obcych w dobie przemian. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Galeria

018fddc152eef8041e2acf94005c58d0
0857b56aedce102f0024f107d4aef724
0ef62615faa484e14a6bb0f9dc44b749
16662d029bba95cbf6bbef97c613af49
1fc98590ded656c5d8e807b493033786
20150907-095216
20150907-101331
20150907-181505
20150907-182448
20150907-184118
20150908-152111
20150908-191837
20150908-192449
20dc9235082d8fd928ee4861870491c3
226f7480c69915d648ea0c499a61b6b5
22e3b00075447b375dfff70c84600a18
268a3c27647ee6dcd4f08431d7564649
295ad73d0bad7925d8f1bae9361c44e1
324444354c9185186b1b30029a8cd79f
3301ceac1ffd4b133a523875d0a7db85
3981442cf819891808a6b99bb5e7892f
3a4b02ba67d6ffed452fbbcd88783a3b
4089cbb3e265cc0168c845db494cebc0
4f57b74b64897843f869bd33f2e0ab0d
531d85214fe252e45d34954b2113474b
578a49e5fea795855ca070ba8358bee6
585c0eb39a29c991258c5f75bce3de5b
5a5fdfb17011be4ca8dbda295c739759
6082564246703d8b4da5c839c272071d
6cae7d6b4a97c8b818e6f9a571f833a2
6dc96f9339a599df57baa3b58d1d08d4
704feb1c3a15f5b102ff281ce75e48b9
7378fa177fa28e0febfa2b63cd1ccfcd
7605d81c995083764231a1fe1f670219
7756946e8594388bf66dba451a61d454
7a7fac32f512aabd57ce68e4000ae433
7ecf09a5bafde064823fe60047eabea0
7fa6a420b88c9b2044187da2ec33e472
87b802c8e8837383d7e157d80e5bc843
94c107e15ad117f1fe3011332a1c9913
9f0157b1881d237b63e936d3c56542af
a0cb16494f2e53ccd6c0966629381c00
a82635d53bd029a602c232aec9f87340
ab99b7a4cacdaa1b33d98d2640740115
ad3f296a511458363bdae2a237930e7b
c8a2199086242a58a2d6eb58ab0be29a
d72fb97edd493bcf3a5b1f94413600e9
ddd26606bb2660aee50d32326de9134c
dscn4444
dscn4451
dscn4471
dscn4489
dscn4490
dscn4503
dscn4512
dscn4514-1
dscn4529
dscn4531
dscn4540
dscn4543
dscn4550
dscn4560
dscn4575
dscn4601
dscn4610
e0f8fcf5b774653ab757daf72f5a5e88
e95af6e413fb9e1c1141b01d4227bfd6
ea819af27c12045cdeb7bdd219041520
edfb868bfc38ce0549fd42cb7e71eb8b
f87515b40e6f1c8455f11fb50358520f
fa6b3a2fb967234b00119710d64d60b8
fba5b0eb310d3b55531693db1e466526
fc6007453b25ccb4546075285b877ca1
imag0123
imag0126
imag0130
imag0134
imag0137
imag0138-burst012
imag0139-burst016
img-0057
img-0067
img-0071
img-0075
img-0080
img-1930
img-1931
img-1933
img-1941
img-1942
img-1943
img-1945
img-1949
img-1952
img-1955
img-1983
mid_20150907-095216
mid_20150907-101331
mid_20150907-181505
mid_20150907-182448
mid_20150907-184118
mid_20150908-152111
mid_20150908-191837
mid_20150908-192449
mid_dscn4444
mid_dscn4451
mid_dscn4471
mid_dscn4489
mid_dscn4490
mid_dscn4503
mid_dscn4512
mid_dscn4514-1
mid_dscn4529
mid_dscn4531
mid_dscn4540
mid_dscn4543
mid_dscn4550
mid_dscn4560
mid_dscn4575
mid_dscn4601
mid_dscn4610
mid_imag0123
mid_imag0126
mid_imag0130
mid_imag0134
mid_imag0137
mid_imag0138-burst012
mid_imag0139-burst016
mid_img-0057
mid_img-0067
mid_img-0071
mid_img-0075
mid_img-0080
mid_img-1930
mid_img-1931
mid_img-1933
mid_img-1941
mid_img-1942
mid_img-1943
mid_img-1945
mid_img-1949
mid_img-1952
mid_img-1955
mid_img-1983
th_20150907-095216
th_20150907-101331
th_20150907-181505
th_20150907-182448
th_20150907-184118
th_20150908-152111
th_20150908-191837
th_20150908-192449
th_dscn4444
th_dscn4451
th_dscn4471
th_dscn4489
th_dscn4490
th_dscn4503
th_dscn4512
th_dscn4514-1
th_dscn4529
th_dscn4531
th_dscn4540
th_dscn4543
th_dscn4550
th_dscn4560
th_dscn4575
th_dscn4601
th_dscn4610
th_imag0123
th_imag0126
th_imag0130
th_imag0134
th_imag0137
th_imag0138-burst012
th_imag0139-burst016
th_img-0057
th_img-0067
th_img-0071
th_img-0075
th_img-0080
th_img-1930
th_img-1931
th_img-1933
th_img-1941
th_img-1942
th_img-1943
th_img-1945
th_img-1949
th_img-1952
th_img-1955
th_img-1983

Gościmy

Odwiedza nas 25 gości oraz 0 użytkowników.

Konferencje

Neofilolog 51/2

neo 452

Koła PTN